Deneye Deneye Denemeyi Denesinler

/ 23 Ekim 2019 / 213 / yorumsuz

Prof. Dr. V. Doğan Günay, 1 Eylül 1957 yı­lın­da Mer­sin’de dün­ya­ya gel­miş­tir. 1970 yı­lı­na Ay­dın­cık Mer­sin So­ğuk­su İlko­ku­lu­nu, 1973 yı­lın­da Ay­dın­cık Or­ta­oku­lu ve 1976 Edir­ne Erkek Li­se­sin­den mezun ol­muş­tur.

V. Doğan Günay, 1978 yı­lın­da Niğde Mes­lek Yük­sek Okulu Sevk ve İdare Bö­lü­mün­den mezun ol­duk­tan sonra 1982 yı­lın­da An­ka­ra Gazi Üni­ver­si­te­si Gazi Eği­tim Fa­kül­te­si Fran­sız­ca Bö­lü­mü­nü bi­tir­miş­tir. Yük­sek Li­san­sı­nı ise Sivas Cum­hu­ri­yet Üni­ver­si­te­si Sos­yal Bi­lim­ler Ens­ti­tü­sü Fran­sız Dili ve Ede­bi­ya­tı Ana­bi­lim Da­lın­da ta­mam­la­mış­tır.

Ha­cet­te­pe Üni­ver­si­te­si Sos­yal Bi­lim­ler Ens­ti­tü­sü Fran­sız Dili ve Ede­bi­ya­tı Ana­bi­lim Da­lın­da Dok­to­ra­sı­nı 1993 yı­lın­da ta­mam­la­mış­tır. V. Doğan Günay’ın uz­man­lık alanı ise Gös­ter­ge­bi­lim, söy­lem çö­züm­le­me­si, söz­ce­le­me ku­ra­mı, metin kur­ma­la­rı ve Ya­ban­cı Dil ola­rak da Türk­çe­dir.

Deneye Deneye Denemeyi Denesinler

DENEYE DENEYE DENEMEYİ DENESİNLER

Kaan Tanyeri

Prof. Dr. Doğan Günay’ın “De­ne­me Yazma Sa­na­tı” adlı yeni ki­ta­bı, de­ne­me tü­rün­de ya­pıl­mış kap­sam­lı bir ça­lış­ma ola­rak daima baş­vu­ru­la­cak kay­nak­lar ara­sın­da­ki ye­ri­ni ala­cak­tır. Kitap, beş bö­lüm­den olu­şu­yor. Bi­rin­ci bö­lüm­de de­ne­me­nin kısa bir ta­rih­çe­si su­nu­lu­yor. Türü ya­ra­tan Mon­ta­ig­ne’nin (1580) “De­ne­me­ler”inden baş­la­na­rak bize ge­li­ni­yor ve de­ne­me­nin kö­ken­le­ri, 1860 yı­lın­da Ter­cü­man-ı Ahvâl ga­ze­te­sin­de­ki “mu­sâ­ha­be”lerde ara­nı­yor. De­va­mın­da ise yak­la­şık yet­miş fark­lı de­ne­me ya­za­rın­dan söz edi­le­rek önem­li bir der­le­me ya­pı­lı­yor. Ay­rı­ca kitap, hemen her ya­za­rın ki­tap­la­rın­dan pa­saj­lar alın­tı­la­ma­ya ça­lı­şa­rak hem ko­nu­yu so­mut­laş­tı­rı­yor hem de ta­dım­lık da olsa oku­yu­cu­ya il­gi­li ki­ta­bın ta­nı­tı­mı­nı ya­pı­yor. Bu yö­nüy­le de ku­ram­sal aşa­ma­sı­nın yanı sıra ver­di­ği bil­gi­ler­le ede­bi­yat ta­ri­hi nok­ta­sın­da­ki ek­sik­le­ri­mi­zi ta­mam­lı­yor. İkinci bölüm, benim Doğan Günay’la öz­deş­leş­tir­di­ğim bir baş­lık üze­ri­ne ku­ru­lu: “Söz­ce­le­me, Sözce ve De­ne­me.” Söz­ce­le­me ku­ra­mı, Doğan Günay’ın ıs­rar­la üze­rin­de dur­du­ğu bir kuram ki bu yö­nüy­le (na­ci­za­ne) tak­dir edi­yo­rum ken­di­le­ri­ni çünkü bilim in­san­la­rı­nın ken­di­le­riy­le öz­deş­leş­me­si ge­re­ken bir kuram, metot ya da dü­şün­ce­ye sahip ol­ma­la­rı ge­rek­ti­ği­ni daima dü­şün­mü­şüm­dür. Bu öz­deş­leş­me bö­lü­mün­de söz­ce­le­me­den söz edi­lir­ken “söy­lem ve an­la­tı” iliş­ki­si üze­rin­de du­ru­lu­yor. Daha bir­çok alt baş­lık­la bölüm de­rin­leş­ti­ri­li­yor ve daha bir­çok ör­nek­le kitap zen­gin­leş­ti­ri­li­yor. Üçün­cü bö­lüm­de de­ne­me tü­rü­nün an­la­tım özel­lik­le­rin­den söz edi­li­yor. Metin tip­le­ri­nin sı­nıf­la­ma­sı ya­pı­la­rak de­ne­me­nin hangi metin ti­pin­de yer ala­bi­le­ce­ği açık­la­nı­yor. Dör­dün­cü bölüm, de­ne­me ve diğer tür­ler iliş­ki­si­ne odak­la­na­rak ben­zer­lik ve fark­lı­lık­la­rı tes­pit edi­yor. Son bö­lüm­de de­ne­me tür­le­ri ko­nu­su ele alı­na­rak “ya­zın­sal, ki­şi­sel, fel­se­fel, aka­de­mik (bi­lim­sel), eleş­ti­rel de­ne­me­ler” baş­lık­la­rı açı­lı­yor.

Doğan Günay’ın bu ça­lış­ma­sı, za­ma­nın hızlı akı­şın­da de­ne­me­nin ta­ri­hin tozlu say­fa­la­rın­da kal­ma­sı­nı ön­le­mek için önem­li bir ça­lış­ma. So­nuç­ta da söz edil­di­ği gibi bu kitap hem “de­ne­me ya­za­cak ki­şi­le­re az da olsa bir reh­ber­lik ya­pa­bi­le­cek­tir” hem de de­ne­me ko­nu­sun­da­ki in­ce­le­me ek­sik­li­ği­ni ka­pa­ta­cak­tır.

Prof. Dr. Doğan Günay’ı bu ça­lış­ma­sın­dan do­la­yı teb­rik edi­yo­rum.

Avatar

sanat ve edebiyat dergisi