Azra Erhat

/ 6 Eylül 2018 / 179 okunma / yorumsuz

 

Azra ERHAT

4 Ha­zi­ran 1915’te İstan­bul-Şiş­li’de doğdu. İlk ve or­ta­öğ­re­ni­mi­ni Bel­çi­ka’da yaptı. 1939’da An­ka­ra Üni­ver­si­te­si Dil ve Tarih Coğ­raf­ya Fa­kül­te­si’ni bi­ti­re­rek Kla­sik Fi­lo­lo­ji Bö­lü­mün­de asis­tan ola­rak gö­re­ve baş­la­dı. 1946’da do­çent oldu. 1948’de aynı fa­kül­te­de­ki öğ­re­tim üye­le­ri Per­tev Naili Bo­ra­tav, Be­hi­ce Boran, Adnan Cem­gil, Ni­ya­zi Ber­kes’le bir­lik­te üni­ver­si­te­den uzak­laş­tı­rıl­dı. 1949-1950 ara­sın­da Yeni İstan­bul ve Vatan ga­ze­te­le­rin­de ça­lış­ti. Ulus­la­ra­ra­sı Ça­lış­ma Ör­gü­tün­de (ILO) kü­tüp­ha­ne­ci­lik yaptı.

İlk çe­vi­ri­le­ri Ter­cü­me der­gi­sin­de çıktı. So­fok­les, Aris­to­fa­nes gibi ya­zar­la­rın eser­le­ri­ni Türk­çe­ye ka­zan­dır­dı. Yeni Ufuk­lar der­gi­si­nin ya­zar­la­rın­dan biri olan Erhat, bu dergi çev­re­sin­de ge­li­şen hü­ma­nist an­la­yı­şın ön­cü­le­ri ara­sın­da yer aldı. Batı uy­gar­lı­ğı­nın kö­ke­ni­ni ve Ana­do­lu’ya da­yan­dı­ran ve Ana­do­lu kül­tür­le­ri­ni bir bütün ola­rak gören Ha­li­kar­nas Ba­lık­çı­sı ile aynı gö­rüş­le­ri pay­laş­tı ve ara­la­rın­da derin bir ya­kın­lık doğdu. Yine çok ya­kı­nın­da­ki Sa­ba­hat­tin Eyü­boğ­lu ile bir­lik­te çe­vir­di­ği He­si­odos’un The­ogo­nia ve “İşler ve Gün­ler” adlı ya­pıt­la­rıy­la He­si­odos üze­ri­ne araş­tır­ma­la­rı, 1977’de “He­si­odos, Eser­le­ri ve Kay­nak­la­rı” adıy­la ba­sıl­dı. Bu üç isim bir arada “Mavi Yol­cu­luk” te­ri­mi­ni Türk ve dünya li­te­ra­tü­rü­ne ka­zan­dır­dı­lar.

Azra Erhat, kan­se­re ya­ka­lan­dı. Lond­ra’da te­da­vi gördü, ama so­nuç­suz kaldı. 6 Eylül 1982’de 67 ya­şın­day­ken İstan­bul’da vefat etti. İstan­bul-Üs­kü­dar Bül­bül­de­re Me­zar­lı­ğı­na def­ne­dil­di.

Ata­türk’ü İlyada kah­ra­man­la­rin­dan Hek­tor’a ben­zet­me­si­nin bir dönem sebep ol­du­ğu tar­tış­ma­lar­la da gün­de­me gel­miş­tir.

Şadan Gö­ko­va­lı’nın ma­ne­vi an­ne­si­dir.

Eser­le­ri
Mavi Ana­do­lu (1960) (Gezi Ya­zı­sı)
Mavi Yol­cu­luk (1962) (Gezi Ya­zı­sı)
İşte İnsan-Ec­ce Homo (1969) (De­ne­me)
Mi­to­lo­ji Söz­lü­ğü (1972) (Mi­to­lo­ji)
Mek­tup­lar­la Ha­li­kar­nas Ba­lık­çı­sı (1976) (Mek­tup)
Sevgi Yö­ne­ti­mi (1978) (De­ne­me)
Karya’dan Pam­fil­ya’ya Mavi Yol­cu­luk (1979)
Troya Ma­sal­la­rı (1981) (Çocuk Ma­sa­lı)
Os­man­lı Mü­nev­ve­rin­den Türk Ay­dı­nı­na (Eleş­ti­ri)
Gül­ley­lâ’ya Anı­lar (Anı)
Düşün Ya­zı­la­rı, Ha­li­kar­nas Ba­lık­çı­sı (Ha­li­kar­nas Ba­lık­çı­sı adına ya­yı­ma ha­zır­la­yan)

Çe­vi­ri­le­ri
İlyada (1967) A. Kadir ile bir­lik­te
Odys­se­ia (1970) A. Kadir ile bir­lik­te
He­si­odos, Eser­le­ri ve Kay­nak­la­rı (1977)- Sa­ba­hat­tin Eyü­boğ­lu ile bir­lik­te
Eşe­ka­rı­la­rı, Ka­dın­lar Sa­va­şı ve Diğer Oyun­lar, Aris­top­ha­nes – Sa­ba­hat­tin Eyü­boğ­lu ile bir­lik­te
Ly­sist­ra­ta Ka­dın­la­rın Sa­va­şı, Aris­top­ha­nes – Sa­ba­hat­tin Eyü­boğ­lu ile bir­lik­te
Gar­gan­tua,Fran­ço­is Ra­be­la­is – Sa­ba­hat­tin Eyü­boğ­lu, Vedat Gün­yol ile bir­lik­te
Te­pe­göz­le­rin Ma­ğa­ra­sın­da, Ho­me­ros – A. Kadir ile bir­lik­te
Gül ile söy­le­şi, Ho­me­ros
Yedi Deniz, Piri Reis – A. Kadir ile bir­lik­te
Şölen – Dost­luk, Pla­ton – Sa­ba­hat­tin Eyü­boğ­lu ile bir­lik­te
Zin­ci­re Vu­rul­muş Pro­met­he­us, Aiskhy­los – Sa­ba­hat­tin Eyü­boğ­lu ile bir­lik­te
Savaş Uçuşu, An­to­ine De Saint Exu­pery
Küçük Prens, An­to­ine De Saint Exu­pery (1968)
Dişi Kedi, Co­let­te
Cicim, Co­let­te

Ödül­le­ri
A. Kadir ile bir­lik­te İlyada des­ta­nın­dan yap­tı­ğı çe­vi­ri­nin bi­rin­ci cildi 1959’da Habib Tö­re­han Bilim Ödülü’nü, üçün­cü cildi 1961’de Türk Dil Ku­ru­mu Çe­vi­ri Ödülü’nü aldı.

Yorum yaz

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.